menupetromur.rtf - 6 kB
Helena Duć-Fajfer
PETRO MURIANKA

Petro Murianka (prawdziwe nazwisko Piotr Trochanowski) jest najwybitniejszym współczesnym poetą łemkowskim, znanym działaczem kulturalnym i religijno-społecznym. Jest postacią sztandarową łemkowskiego odrodzenia kulturalno-etnicznego ostatnich kilkunastu lat. Aktualnie mieszka w Krynicy, gdzie pracuje jako nauczyciel języka łemkowskiego, redaktor łemkowskiego dwumiesięcznika "Besida", pełni funkcję diaka przy cerkwi prawosławnej, prowadzi chór parafialny.

Urodzony w 1947 r. na ziemiach Polski zachodniej, dokąd został deportowany w łonie matki, doświadczył Petro Murianka swym 50-letnim życiem gorzkiego losu powysiedleńczego pokolenia Łemków. Znalazło to głębokie odzwierciedlenie w jego twórczości literackiej. Poezja Murianki cechuje się wysokim stopniem nasycenia emocjonalnego. Przepełniona jest ona "aż do bólu" pragnieniem, tęsknotą, smutkiem i miłością, oscylującymi wokół łemkowskiej rzeczywistości. Sytuacja zagrożenia egzystencji narodowej, bezpowrotna utrata rodzimej przestrzeni kulturowo-społecznej w jej tradycyjnym kształcie, podważenie uniwersalnych wartości łemkowskiej kultury rodzą poczucie tragizmu, rozdarcia wewnętrznego, bólu niespełnienia. Ta gama emocjonalna nie zamyka się jednakże w kręgu beznadziejności. Istotą Muriankowej poezji jest bowiem ciągła walka o przetrwanie, o prawo do bycia, do istnienia. Inspiracją tego tragicznego zmagania z rzeczywistością jest pragnienie a równocześnie nadzieja, że uda się
płacz niemowlęcy usłyszeć
nowo narodzonej
mojej
Łemkowyny
/P. Murianka, Nade wszystko chciałbym/

Zawartość ideowa wierszy Murianki decyduje o ich istotnej dla społeczności łemkowskiej funkcji, porównywalnej do funkcji poezji romantycznej wśród społeczeństw o zagrożonym bycie narodowym. Sugestywna, pełna ekspresji forma określa ich wysoką wartość artystyczną. Niezwykle cenna jest strona językowa twórczości Murianki. Czysta, tradycyjna "besida" Łemków pod piórem poety daje świadectwo swych możliwości występowania w funkcji tworzywa artystycznego współczesnego wiersza.


menuna początekpetromur.rtf - 6 kB
Stowarzyszenie OLSZÓWKA  -  al. Armii Krajowej 141/55  -  43-300 Bielsko-Biała
tel. 0..33 816 11 96  -  e-mail : olszowka@free.ngo.pl  jacek@olszowka.most.org.pl